Nazwa, którą dziś każdy uczeń kojarzy z obozem reform Sejmu Wielkiego, nie została ukuta przez samych działaczy – nadał ją dopiero sto lat po wydarzeniach historyk. Ta antologia, wydana przez Ossolineum i De Agostini w twardej, złoconej oprawie w ramach serii Skarby Biblioteki Narodowej, przybliża teksty ludzi, którzy naprawdę pisali historię Rzeczpospolitej u progu jej upadku – i odrodzenia.

W tomie znajdziemy najważniejsze mowy, uwagi, odezwy i satyry publicystów oraz działaczy skupionych wokół Hugona Kołłątaja w okresie Sejmu Wielkiego (1788–1792) i insurekcji kościuszkowskiej (1794). Są tu teksty samego Kołłątaja, w tym słynne „Oddajmy chłopu wolność!", a także pisma Franciszka Salezego Jezierskiego – „Katechizm o tajemnicach rządu polskiego" czy „Wyznanie rządu polskiego" – oraz Antoniego Trębickiego. To publicystyka, która realnie kształtowała polską debatę o reformie ustroju, prawach chłopów i mieszczan, tuż przed uchwaleniem Konstytucji 3 maja.

Nazwa nadana z opóźnieniem o sto lat. Sami działacze skupieni wokół Kołłątaja nigdy nie nazywali siebie „Kuźnicą" – to określenie ukuł dopiero w 1884 roku historyk Władysław Smoleński w swoim studium „Kuźnica Kołłątajowska", opartym na przenośni kuźni jako miejsca, gdzie wykuwa się nowe idee. Nazwa tak dobrze oddała ducha tamtego środowiska, że na trwałe weszła do historiografii i podręczników.

Wydawca, który przeżył wojnę i wrócił do Kołłątaja. Bogusław Leśnodorski (1914–1985), historyk prawa i profesor Uniwersytetu Warszawskiego, przygotował swój wybór źródeł do druku tuż po zakończeniu II wojny światowej – w 1949 roku ukazał się jako tom 130 Serii I Biblioteki Narodowej. To właśnie ta powojenna edycja, wielokrotnie wznawiana, do dziś pozostaje podstawowym wprowadzeniem do myśli obozu reform doby stanisławowskiej.

Ta pozycja to naturalny wybór dla czytelników zainteresowanych Sejmem Wielkim i Konstytucją 3 maja, dla studentów historii i prawa szukających źródeł do prac o polskim oświeceniu politycznym, a także dla każdego, kto lubi czytać historię głosami jej bezpośrednich uczestników, a nie z perspektywy podręcznikowego skrótu. Solidna, kolekcjonerska oprawa czyni z niej też wartościowy prezent dla miłośnika historii ustroju Rzeczpospolitej.

Skarby Biblioteki Narodowej Kuźnica Kołłątajowska wstep Bogusław Leśnodorski

Opis książki

Książka w bardzo dobrym stanie, nowa

Zdobiona oprawa

Lekko pożólkłe strony w wyniku czasu

Oprawa twarda

Liczba stron: 380

Wydawnictwo Deagostini

ISBN 8304046601