Książka „Gdańsk” autorstwa Jana Kilarskiego to pasjonująca monografia miasta o wyjątkowej historii, położonego na styku kultur, narodów i epok. Autor z erudycją historyka i wrażliwością obserwatora oddaje wielowymiarowy obraz Gdańska – jako centrum handlu, polityki, przemian społecznych i duchowych. Książka zawiera bogaty materiał ilustracyjny w postaci czarno-białych fotografii archiwalnych, a jej struktura oparta jest na tematycznych rozdziałach, z których każdy rzuca światło na inny aspekt dziejów miasta.

To wyjątkowa pozycja dla miłośników historii Polski, Pomorza i regionu bałtyckiego, a także doskonałe źródło wiedzy dla studentów, nauczycieli i pasjonatów urbanistyki. Dostępna jako tania książka w antykwariacie online – stanowi wartościową i trudnodostępną pozycję, która łączy walory naukowe z czytelniczym zaangażowaniem.

Rozdziały i ich omówienie

Miasto niegdyś nasze

Autor rozpoczyna swoją opowieść od przypomnienia, że Gdańsk – choć dziś często postrzegany przez pryzmat XIX i XX wieku – był przez wieki integralną częścią polskiej wspólnoty politycznej i kulturowej. To rozdział refleksyjny, oparty na głębokim poczuciu tożsamości narodowej i historycznego dziedzictwa.

Na pomorskim brzegu

Opowieść o położeniu Gdańska jako okna na świat i bramy między Polską a Morzem Bałtyckim. Ukazuje, jak uwarunkowania geograficzne – brzegi Motławy, delty Wisły, nadmorskie wyżyny – kształtowały rozwój miasta jako portu i twierdzy.

W krzyżackiej przemocy

Rozdział poświęcony okresowi panowania zakonu krzyżackiego, który przyniósł Gdańskowi nie tylko nowe formy organizacyjne, ale i brutalne podporządkowanie. Kilarski pokazuje, jak mieszkańcy miasta – Polacy i Niemcy – opierali się krzyżackiemu uciskowi i jak rodził się duch miejskiej niezależności.

Pod berłem Rzeczypospolitej

W tym fragmencie autor opisuje czasy, gdy Gdańsk powrócił do Polski po wojnie trzynastoletniej i uzyskał status miasta królewskiego. Wskazuje na dynamiczny rozwój gospodarki, kultury i samorządności miejskiej pod opieką Korony.

Złote czasy

Opisany tu okres XVI i XVII wieku to apogeum rozwoju Gdańska jako najbogatszego i najbardziej wpływowego miasta Rzeczypospolitej. Rozdział ten przedstawia fenomen gdańskiego patrycjatu, rozkwit rzemiosła, architektury i edukacji – okres, w którym Gdańsk stawał się jednym z głównych ośrodków handlu w Europie.

Miasto wolne

Autor omawia epizod Wolnego Miasta Gdańska z lat 1807–1814 oraz 1920–1939, skupiając się na napięciach narodowościowych, politycznych i ekonomicznych. Rozdział ten ukazuje dwoistość miasta – między autonomią a podporządkowaniem, między tożsamością lokalną a międzynarodowymi interesami.

Oblicze miasta

To rozdział o wewnętrznej strukturze i charakterze Gdańska – jego ulicach, rynkach, zabudowie i funkcjonowaniu na co dzień. Autor kreśli tu fascynujący portret miasta jako żywego organizmu, w którym historia i nowoczesność współistnieją.

Mury i wody

Kilarski poświęca uwagę fortyfikacjom miejskim i systemowi kanałów, które uczyniły Gdańsk jednym z najlepiej bronionych i zarządzanych portów. Opisuje konstrukcje inżynieryjne, wały, bramy wodne i systemy zabezpieczające przed powodziami.

Port polski

Rozdział skupia się na roli Gdańska jako głównego portu Rzeczypospolitej i okna na świat dla handlu morskiego. Autor ukazuje, jak dzięki portowi Gdańsk stał się gospodarczą potęgą, przyciągającą kupców z całej Europy.

Pogórze, Pobrzeże, Powiśle

W tym fragmencie przedstawione są regiony otaczające Gdańsk, które stanowiły zaplecze rolnicze, strategiczne i komunikacyjne. Autor pokazuje, jak silne były związki między metropolią a jej peryferiami – w wymiarze gospodarczym, społecznym i kulturowym.

Polski Gdańsk

Ostatni rozdział poświęcony jest powrotowi miasta do Polski po II wojnie światowej, odbudowie i odbudowie tożsamości. Kilarski z dumą opisuje współczesny Gdańsk jako nowoczesne, a jednocześnie wierne tradycji miasto, które znów jest ważnym symbolem polskości i otwartości na świat.

Dlaczego warto?

To wartościowa, głęboka i rzadko spotykana dziś książka, która nie tylko opowiada dzieje miasta, ale również interpretuje jego sens w historii Polski i Europy. Doskonała dla każdego, kto szuka taniej, ale wartościowej książki w antykwariacie online. Świetna do domowej biblioteki, na prezent, dla nauczycieli, studentów i pasjonatów dziejów Gdańska.

Jan Kilarski Gdańsk przedruk Moskwa 1995 unikat

Książka w bardzo dobrym stanie, używana, środek jak nowy

okładka twarda

Liczba stron: 260

Wydawnictwo Polskie (R. Wegner)

ISBN 83863381906