IDEA SPOŁECZEŃSTWA OBYWATELSKIEGO

Autor

Dorota Pietrzyk-Reeves

Opis książki 

Książka prezentuje szczegółową analizę pojęcia społeczeństwa obywatelskiego, które pod koniec XX wieku powróciło do teorii politycznej, stając się dla jednych przedmiotem krytyki, dla innych koncepcją o bogatym potencjale wyjaśniającym czy wręcz społecznym ideałem. Przeprowadzona przez autorkę analiza teoretyczna przybliża, z jednej strony, bogatą tradycję filozoficzną idei społeczeństwa obywatelskiego, z drugiej zaś spory, w jakie jest ona uwikłana współcześnie. Motyw przewodni analizy stanowi odwołanie do dwóch tradycji myśli politycznej, z których wywodzone jest to pojęcie: klasycznej tradycji republikańskiej i indywidualistycznej tradycji liberalnej, oraz teza głosząca, że współcześnie wartościowe jest takie ujęcie społeczeństwa obywatelskiego, które sięga do ideałów obydwu tradycji, do dwóch analizowanych w pracy modeli: republikańskiego i liberalnego.

SPIS TREŚCI

Wstęp / 7

Temat / 7

Założenia konstrukcyjne / 11

Część 1. Dwie tradycje

Rozdział 1. Idea społeczeństwa obywatelskiego w klasycznej tradycji republikańskiej  /  17

Wprowadzenie / 17

Ideał wspólnoty obywatelskiej w ujęciu Arystotelesa, Cycerona, Marsyliusza z Padwy i Machiavellego / 19

Wczesnonowożytna idea społeczeństwa obywatelskiego: Bodin, Harrington, Rousseau / 38

Republikański model społeczeństwa obywatelskiego / 51

Rozdział 2. Pojęcie społeczeństwa obywatelskiego w tradycji liberalnej / 57

Wprowadzenie / 57

Społeczeństwo obywatelskie jako rezultat umowy społecznej w ujęciu Thomasa Hobbesa i Johna Locke’a / 61

Adam Ferguson i szkockie oświecenie / 69

Kantowska formalna koncepcja społeczeństwa obywatelskiego / 81

Thomas Paine: państwo jako dopełnienie społeczeństwa obywatelskiego / 92

Powiązanie liberalnej idei wolności z określonym porządkiem społecznym: Alexis de Tocqueville i John Stuart Mill / 97

Liberalny model społeczeństwa obywatelskiego / 114 

Część 2. Osie sporów wokół idei społeczeństwa obywatelskiego

Rozdział 3. Społeczeństwo obywatelskie a państwo / 121

Wprowadzenie / 121

Apologeci i krytycy: Hegel, Marks, Gramsci / 129

Neutralność a dobro wspólne: spór między liberałami a komunitarianami / 160

Społeczeństwo obywatelskie przeciwko państwu: odrodzenie pojęcia w refleksji demokratycznej opozycji w Europie Środkowo-Wschodniej / 178

Mediacyjna rola sfery publicznej / 192

Rozdział 4. Społeczeństwo obywatelskie a liberalna demokracja / 209

Wprowadzenie / 209

Społeczeństwo obywatelskie czy demokracja? / 218

„Silna demokracja” / 238

Społeczeństwo obywatelskie a społeczeństwo otwarte / 246

Rozdział 5. społeczeństwo obywatelskie a gospodarka: współczesny spór o pojęcie społeczeństwa obywatelskiego / 255

Wprowadzenie / 255

Oponenci i krytycy versus zwolennicy pojęcia społeczeństwa obywatelskiego / 257

Jakie społeczeństwo obywatelskie? / 272

Rozdział 6. Normatywna koncepcja społeczeństwa obywatelskiego / 307

Zakończenie / 325

Bibliografia / 331

Summary / 349

Indeks osobowy / 351

Liczba stron: 355

P